văn ngôn
Định nghĩa
- Danh từ:
- Ngôn ngữ viết cổ điển của Trung Quốc: "văn ngôn" chỉ hình thức ngôn ngữ Hán văn cổ, được sử dụng trong các tác phẩm văn học, triết học, và hành chính của Trung Quốc trước thế kỷ 20, khác biệt với tiếng Hán bạch thoại (ngôn ngữ nói hàng ngày).
- Phong cách văn chương cổ: "văn ngôn" cũng chỉ phong cách viết trang trọng, cô đọng, dùng nhiều điển tích và từ Hán Việt, thường thấy trong các văn bản lịch sử và kinh điển.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Học văn ngôn giúp hiểu sâu các tác phẩm kinh điển như Tứ Thư, Ngũ Kinh. (Học ngôn ngữ Hán cổ giúp hiểu rõ các tác phẩm như Tứ Thư, Ngũ Kinh.)
- Bài thơ được viết bằng văn ngôn, rất khó dịch sang tiếng Việt hiện đại. (Bài thơ được viết theo phong cách Hán văn cổ, rất khó chuyển ngữ sang tiếng Việt ngày nay.)
Các cách sử dụng nâng cao
"văn ngôn bạch thoại": sự phân biệt giữa văn ngôn (Hán văn cổ) và bạch thoại (tiếng Hán hiện đại).
- Cuộc tranh luận về văn ngôn bạch thoại đánh dấu bước chuyển trong văn học Trung Quốc đầu thế kỷ 20. (Sự phân biệt giữa Hán văn cổ và tiếng Hán hiện đại là bước ngoặt trong văn học Trung Quốc đầu thế kỷ 20.)
"thể văn ngôn": thể loại văn chương sử dụng văn ngôn.
- Các bài chiếu, biểu, hịch thường được viết theo thể văn ngôn. (Các văn bản hành chính và tuyên ngôn thường dùng phong cách Hán văn cổ.)
Biến thể và từ gần giống
Hán văn (danh từ): văn viết bằng chữ Hán, thường đồng nghĩa với văn ngôn.
- Hán văn là môn học bắt buộc trong các trường Nho học xưa. (Hán văn là môn học bắt buộc trong các trường Nho học thời xưa.)
Cổ văn (danh từ): văn chương cổ, thường chỉ văn ngôn Trung Quốc.
- Cổ văn Trung Quốc có ảnh hưởng lớn đến văn học Việt Nam thời phong kiến. (Văn chương cổ Trung Quốc có ảnh hưởng lớn đến văn học Việt Nam thời phong kiến.)
Từ đồng nghĩa
- Hán văn cổ: ngôn ngữ viết cổ điển của Trung Quốc.
- Văn tự cổ: chữ viết và văn phong từ thời xa xưa.
Thành ngữ liên quan
- Văn ngôn tinh túy: tinh hoa của văn ngôn, chỉ những giá trị cốt lõi trong văn chương cổ.
- Học văn ngôn tinh túy giúp trau dồi tư duy và ngôn từ. (Học tinh hoa của Hán văn cổ giúp nâng cao tư duy và khả năng diễn đạt.)